Blog2Blog Maak je eigen Blog2Blog | Gratis je eigen blog c.q weblog op internet
DutchView blog van Robert

DutchView blog van Robert


Vanaf nu notities over opmerkelijke gebeurtenissen in de Nederlandse samenleving waar bedrijfsleven en overheid elkaar ontmoeten. In een eerdere periode, van eind 2006 tot Mei 2008, zat ik voor NXP semiconductors in Shanghai. Vooral de eerste eenzame maanden heb ik geschreven over de buitengewone dingen om mij heen in mijn werk en vrije tijd. Elke dag een avontuur! Hoewel alles went kwamen we hier toch nog vaak dingen tegen die blijven verbazen en de moeite waard zijn om even te noteren. Een blog voor onze herinnering en voor de geïnteresseerden in Nederland.... Robert van Gerwen, Amsterdam

Home | Profile | Archives


Moeder overste van het Slotervaartziekenhuis grijpt in.

Posted at 18:50, 1/12/2008

Ziekenhuizen zijn van ons allemaal, toch? Dat in tegenstelling tot hotels die van een investeerder zijn en hun hotel verhuren aan ‘operaters’ zoals holiday inn, er een is. Wie er wat verdient aan de ‘overname van een ziekenhuis is mij niet duidelijk. Het schijnt zo te zijn dat er in beperkte mate aan verdiend mag worden. Overschotten en verliezen vallen een beheer-stichting ten deel. Merkwaardig dat er toch 3 of meer partijen bereid zijn tot de overname van de verliesgevende IJselmeerziekenhuizen. Een van de belangstellenden laat zich wel heel duidelijk gelden. Een vrouw die veel respect afdwingt, zij heeft immers het Slotervaart ziekenhuis van het failliet gered,. Mensen in de omgeving kunnen weer met een gerust hart ziek worden. Nu liet de moeder overste van het Slotervaartziekenhuis deze week in Netwerk tot twee keer toe weten belangstelling te hebben voor een overname van de noodlijdende IJselmeerziekenhuizen. Ze had de RvB echter geen plannen kunnen overleggen,wat te doen met de situatie anders dan haar management kwaliteit erop los te laten. De Raad van Bestuur vond dit wat mager en verkoos verder te gaan met twee andere deskundige partijen. Aan presentator van Netwerk, dhr Twan Hyus, de taak met slimme vragen aan moeder overste de kijker de situatie te verduidelijken. Hij begon goed; “laten we bij de feiten blijven”; “Beschikt u over 25mio, de huidige schuldenlast van de ziekenhuizen? Moeder overste antwoord ontwijkend en zegt; Ik heb financiers achter me staan. Twan denkt, daar trap ik niet in, laat ik het nog maar eens vragen en scoort hetzelfde antwoord. Dan een filmpje van een verongelijkte chirurg die na 15 jaar studie en co-assistentschap nu eindelijk rustig dacht te gaan rentenieren. Ze hebben zelfs een kaartje gekregen van een patiënt die schreef dat ze moeder overste maar eens moeten bellen voor een doorstart van het hospitaal. (We zullen nooit weten wat de patiënt mankeerde). Even voor de duidelijkheid, de specialisten zijn winkels binnen het ziekenhuis; het winkelcentrum. Ze betalen huur en mogen gebruik maken van de faciliteiten die door ons betaald zijn. Ook moeder overste ontvangt veel brieven van mensen, laat ze weten in Netwerk. Ze zegt toe de volgende dag met de specialisten te vergaderen. Ik probeer dit naar mijn wereld te vertalen; Crisis bij ING. De CEO van Aegon krijgt brieven van ING klanten die hem vragen in te grijpen bij hun geplaagde ING bank. Het wordt nog gekker. De CEO van Aegon gaat vergaderen met het management team van ING.... Ik kijk weer uit naar nieuwe afleveringen van de Co-assistent, dat begrijp ik beter.

China recycling, Daar kunnen we wat van leren!

Posted at 18:26, 18/3/2008

Al eerder beschreef ik hoe huisafval hier uit mijn handen wordt getrokken om zorgvuldig te worden onderzocht op plastic, papier en andere recyclebare zaken. Met gebouwen gaat het hier niet anders. Ik kijk uit op een school die wordt afgebroken ten faveure van weer een enorm flatgebouw. In de twee weken dat het gebouw nu ontruimt is lijkt het of het langzaam wordt opgepeuzeld. Bureautjes, lamellen, plafonddelen, dakspanten, deuren, lampen, werkelijk elk onderdeel wordt zorgvuldig gesloopt en afgevoerd met handkar naar een verzamelcentrum waar de sloper wat geld krijgt voor zijn materiaal.

Voorlopige lijst van gegeten vieze dingen

Posted at 09:50, 6/3/2008

Meestal vraag je even wat je eet als iets er merkwaardig uitziet, het eerste gevaar is zo geweken. Maar soms liggen er echter zoveel gekke dingen op tafel dat blijven vragen eigenlijk niet meer netjes is. Wij eten het toch? Waarom zou het dan voor jou niet OK zijn?

En dan bijt je dus wel eens ergens in waarvan je denkt dat het een paddenstoel is maar achteraf apenhuid blijkt te zijn verborgen tussen de gezonde groene peultjes. Het laatste hoogtepunt was toch wel de mannensoep. Goed voor de potentie met zeer uitgebalanceerde ingrediënten waaronder een stuk van de penis van een hert....Chinese viagra?

Meestal vraag je even wat je eet als iets er merkwaardig uitziet, het eerste gevaar is zo geweken. Maar soms liggen er echter zoveel gekke dingen op tafel dat blijven vragen eigenlijk niet meer netjes is. Wij eten het toch? Waarom zou het dan voor jou niet OK zijn?

En dan bijt je dus wel eens ergens in waarvan je denkt dat het een paddenstoel is maar achteraf apenhuid blijkt te zijn verborgen tussen de gezonde groene peultjes. Het laatste hoogtepunt was toch wel de mannensoep. Goed voor de potentie met zeer uitgebalanceerde ingrediënten waaronder een stuk van de penis van een hert....Chinese viagra?

Hieronder het voorlopige lijstje met ‘culinaire vergissingen’:

- Apenvlees (smaakt als corned beef)

- Gemarineerde apen huid (heel plakkerig, jak)

- Varken- en koeienmaag (ziet eruit als tofu)

- Zeepaardjessoep

- Eendetong, (20 op een bordje; dat is een heel koor)

- Mannensoep, zie foto, ingrediënten; schildpadschaal, aal, hertenpenis en een worm

- Kippeklauw, populairste starter in China (je ik bedoel de ‘voet’)

- In wodka gedrogeerde nog levende garnalen

- De bekende zeekomkommer


Nieuwjaarsfeest van een Chinese klant

Posted at 09:28, 6/3/2008

Chinees Nieuwjaar is dit jaar op 7 Februari. Het jaar van het varken, gaat over in het jaar van de rat. Bedrijven geven elk jaar omstreeks deze datum een personeelsfeest. Waarbij eigenlijk alles in het teken staat van een ding: De tombola.

Waarom ik als suppliers van deze bedrijven wordt uitgenodigd? Ten eerste is de ondernemer trots op zijn bedrijf. Het gehele personeel zit aan een groot aantal ronde tafels waarbij degene vlak voor het podium tafel 1 is. Daar zit de eigenaar/directeur in het midden voor het podium op zijn vaste plek. Naast de directeur de belangrijkste aandeelhouder, gevolgd door de belangrijkste leverancier en de op een na belangrijkste man van het bedrijf (financiële man). Aan tafel 2 zit het management team van het bedrijf, dan de tweede management laag enzovoorts. Iedereen met winterjas aan net als overdag tijdens het werk.

U raad het al, zorg dat je naast de directeur zit; dan ben je verzekerd van veel business in het opvolgende jaar. In het geval van deze klant zijn we enkele maanden geleden begonnen met de eerste stappen. “Volgend jaar krijgen jullie de prijs voor de beste supplier”, liet hij snel weten nadat mijn concurrent deze prijs dankbaar in ontvangst nam.

Vervolgens is het een komen en gaan van de beste dit en de beste dat, de (nieuwe) medewerkers van het jaar, de afdeling van het jaar, allemaal op de foto met hun mooie certificaten.

Voor wat betreft het entertainment; Een enorme chaos speelt zich voor me af. 4 presentatoren in het normale leven werknemers van de verschillende afdelingen, werken een 7 uur durend programma af  waarin weer andere werknemers/afdelingen een bijdrage leveren. Valse zangers, mislukte grappen, een modeshow, eenakters. De mensen verantwoordelijk voor het geluid (net iets te goedkoop) kunnen het allemaal net niet bijhouden. Een duet wordt halverwege onderbroken door het volgende nummer; de CD speler sloeg over. Gedurende een toneelstuk lopen er 2 lieden die niets met het stuk te maken hebben van links naar rechts over het podium, ze botsen net niet tegen de orerende hoofdrolspeler die acuut zijn tekst vergeet. Slechts een nummer heb ik gedurende die 7 uur verstaan; een Engelstalig Duet met een hele goede zangeres (in het dagelijks leven een secretaresse), haar partner kende de tekst niet en neuriede wat mee. Iedereen lijkt zich te vermaken als het grote geweld losbarst; de tombola.

Een andere reden dat we worden uitgenodigd. We krijgen de kans het personeel te bedanken voor hun inzet. Wij doneren de prijzen.

Een ander belangrijk moment is het proosten op het nieuwe jaar.. Alle afdelingen komen langs de directeur, melden zich schuchter aan en nodigen de man uit voor een toast. Met ‘Gambe’ worden kleine en minder kleine glazen bier, wijn, ad fundum achterover geslagen. Dan begint iedereen te roepen: Donatie, donatie! De directeur loopt naar het podium en bied RMB8.888 aan ter verdeling in de tombola (een 8 is een geluksgetal maar ook de bovengrens voor alle andere donaties in verband met gezichtsverlies). Daarna moet de aandeelhouder aan de bak, gevolgd door het management team, de drank begint een rol te spelen. Ik zie een dame van de administratie nuchter de score bijhouden.

Het einde is net zo abrupt als het begin. De laatste prijs is vergeven en iedereen spoed zich naar buiten alsof het een brandoefening is.


Collega Chang in critische toestant naar het ziekenhuis, wie betaald?

Posted at 09:24, 6/3/2008

Na een klant bezocht te hebben vertelde mijn marketing manager me terloops;” Ik ga morgen even naar het ziekenhuis, Ik heb al een paar weken last had mijn arm, wat stijfjes, een soort spierpijn”.

Twee maanden later ligt hij op de intensive care met bloedkanker en rest hem alleen gevoel in de voorheen pijnlijke arm. Na een emotionele begroeting laat hij me weten hoe duur het bed is op de ICU van ziekenhuis 301 waarin hij ligt.  De bestraling op zijn nekwervel heeft niet geholpen en geleid tot een breuk in de nekwervel, daarop is meteen een tumor weggehaald die enkele zenuwen heeft beschadigd.

 

Nog voordat ik geconfronteerd wordt met Chang krijg ik via collega’s te horen hoe hij verzekerd is en of het bedrijf kan bijspringen. Inmiddels zijn EUR30.000 verbrand en komt er een chemokuur aan die vooraf betaald dient te worden.

 

Het ziekenhuis is een groot wit gebouw dat door het leger wordt gemanaged. Het lijkt meer op een druk metrostation, want het is een komen en gaan van mensen en goederen. Bijna iedereen heeft eten bij zich omdat een zieke natuurlijk wel moet beschikken over de eigen lokale gerechten om beter te worden.

Ook op de ICU waar zich 4 separate bedden bevinden kan iedereen naar binnen. Personeel loopt met stofmaskers en ik wordt gevraagd plastic zakjes om mijn voeten te binden. Er wordt voortdurend schoongemaakt maar aan onderhoud van het gebouw wordt weinig gedaan, de meeste muren en plafonds zijn beschadigd en vuil. De medische apparatuur is echter dik in orde en ik herken enkele westerse farmaceutische merknamen en Philips.

 

De vrouw van Chang en zijn 10- jarige zoon zullen in de komende jaren hun leven drastisch zien veranderen. In China ben namelijk je voor de basisvoorzieningen bij de staat verzekerd. Als je voor een bedrijf werkt komt daarop een aanvulling en wie voor een westers bedrijf kiest zal nog wat beter gedekt zijn. Alle kosten tot EUR20.000 zijn gedekt, daarna nog maar 33%.

Laten we eens wat typische problemen bekijken die zich gaan voordoen voor de familie Chang.

 

In het beste geval zal de ziekenhuis rekening van Chang door het bedrijf betaald worden. Als iemand echter niet in staat is een chemokuur te betalen zal hij simpelweg aan kanker overlijden. De kosten voor de kuur zal op zo’n EUR10.000 uitkomen en dat kan dus slechts 3-5% van de mensen in China betalen.

 

People's army hospital 602

Of mijn bedrijf de revalidatie betaald is sterk de vraag, voor de ziekte hadden we besloten het arbeidscontract met Chang te verbreken. Revalideren zal dus op eigen kracht moeten. Nu is Chang een van de zeer goed betaalde mensen in dienst met een inkomen van zo’n EUR3500 per maand. Zonder WAO verzekering zal het gezin echter worden aangewezen op de familie voor onderhoud. Zijn zoon zal niet naar de opleiding kunnen die Chang voor hem in gedachten had.

Het bedrijf waarvoor ik werk heeft in China geen gehandicapten in dienst en ikzelf ben er nog geen tegengekomen in mijn zakelijke omgeving.  En ook al zouden we dit  overwegen, China is niet erg rolstoelvriendelijk. (Ongeveer de helft van alle roltrappen hier eindigen met een of twee vaste traptreden, een pesterijtje?)


Leedvermaak

Posted at 09:20, 6/3/2008

Als je in China de lachers op je hand wil krijgen dan moet je van je fiets vallen, of een kelner moet in een restaurant een bord laten vallen. Leedvermaak is nummer een in de Chinese moppen top tien. Waarom? Een van de theorieën is dat ze zo veel geleden hebben en er weinig te lachen is.  Ik denk dat het een bevestiging is van de zelfzuchtigheid waarvan ze bezeten zijn, als jij een probleem hebt dan gaat het met mij beter dan met jou….

Een probleem met je auto op de openbare weg, of een ongeluk waar eerste hulp vereist is? Zorg voor een GSM telefoon want er zal niemand (durven) stoppen. Het gerucht gaat zelfs dat wanneer je stopt als westerling, je het gevaar loopt om de schuld te krijgen van wat er gebeurd zou zijn. Dit is mij echter nooit bevestigd (!).


Mobiel bellen....wat kost dat de gewone Chinees?

Posted at 09:09, 6/3/2008

 Nog even en China Mobiel is de grootste mobiele telefoon operator in de wereld (350-400 mio. subs, China Netcom de nummer twee met 33% share heeft nog eens zo'n 175 mio subs). Gek voor een relatief arm land dat zelfs alle schoonmakers een ‘cellphone’ hebben. Hoe werkt dat? Allereerst zijn de abonnementsvormen vergelijkbaar met het aanbod in Nederland. Weliswaar is het aantal verschillende modellen wat groter maar dat is vanzelfsprekend als elk dubbeltje omgedraaid wordt. Er zijn in China slechts twee mobiele operators in het hele land.

  

 Dit is overigens ook zo met de twee internationale vliegmaatschappijen en twee vaste telefoonlijn providers. De handel in telefoons en abonnementen zijn niet gekoppeld zoals wij gewend zijn. Natuurlijk kun je overal mobiele telefoons kopen, in elk warenhuis of elektronicazaak kun je terecht. De leukste plek om je onder te dompelen in de wereld van GSM zijn de gespecialiseerde winkelcentra. Ze zien eruit als verwaarloosde kantoor panden en zitten vol met vergane reclames van de operators en aanverwante service providers. De ingang van een dergelijk gebouw is energievriendelijk wat betekent dat je door een gordijn van vieze plastic lamellen moet nog het best te vergelijken met de ingang van een koelcel. Bij binnenkomst is het eerste wat opvalt de enorme chaos en de reparatieshops met soldeerbouten. Daar worden de telefoons surplace ontmanteld en gerepareerd. Er blijken tientallen van dit soort miniwerkplaatsjes te zijn in het gebouw dat vijf verdiepingen hoog is en ter grote van een kleine V&D. Zonder enig daglicht en slechts verlicht door TL buizen begin je langzaam spijt te krijgen van je beslissing. De mensen zijn echter uiterst behulpzaam en zo voorkomend als Chinezen kunnen zijn. Het aanbod van telefoons bestaat uit alle mogelijke merken; zowel Chinees zoals Amoi, TCL, Huawei als de ‘grote’ ons bekende merken. Wat hier meteen opvalt, is dat voor elke nieuwe telefoon er een vergelijkbaar chinees toestel bestaat met eenzelfde vorm maar andere kleuren. Dit wil zeggen dat de fabrikanten die leveren aan de Nokia’s en Samsungs ook onder eigen merk deze toestellen naar de markt brengen.

(De Nokia 111 een basis model verkocht 8 mio stuks, net zoveel als de gehele range van Levono, het merk dat de IBM PC aktiviteit kocht in 2005).

Er is ook een groot tweedehands aanbod. Of ze gerepareerd zijn en de batterij nog even meegaat, is dan natuurlijk de grote vraag. Je kunt natuurlijk wel altijd terugkomen bij de ‘winkel’ en verhaal halen, enige kennis van de Chinese taal is dan wel vrij handig. Tenslotte zie je overal grote borden met telefoonnummers. Wat blijkt, Chinezen hebben voorkeur voor bepaalde cijfers. 8 brengt geluk omdat het lijkt op het woord geluk. De 4 lijkt op het woord ‘dood’. Dat betekent dat een nummer met veel 8-en tegen een hogere prijs verkocht wordt dan een goedkoop nummer met veel 4-en erin.

Goed, terug naar de schoonmaakster, wat is die nu kwijt voor het bellen? Deze prijsbewuste dame heeft een tweedehands toestel dat ongeveer 5 tot15 Euro kost. Een prepaid kaart is gratis, in het tegoed moet worden geïnvesteerd. Een lokaal gesprek kost ongeveer 2,7 RMB of iets minder dan 3 eurocent. De tarieven zijn geldig binnen de stadsgrenzen, wie naar nummers erbuiten belt moet rekening houden met hoge roamingkosten. Bellen is dus ook al veel goedkoper dan in Nederland. Maar de kosten werden toch betaald door de investeringen in het opbouwen van het netwerk? Dat valt dus kennelijk wel mee. Het mooiste kantoorgebouw in elke stad die ik bezocht heb: China Telekom of China Netcom.


Chinees sportschool gedrag?

Posted at 09:38, 9/1/2008

Ook ik meld me met enige regelmaat in de sportschool. Op zichzelf blijf ik me verbazen over mijn soortgenoten. Vaak zit ik gewoon in een of ander apparaat voor me uit te kijken naar mooie, lelijke, ijdele, gespierde, leuke mensen die hier in Fitness First Sjanghai uit alle windsteken komen. Maar ook in de kleedkamer zie je vaak gekke dingen. Zo brak er laatst brand uit in het Turks stoombad waar ik enkele minuten daarvoor voor het eerst en laatst geweest ben. Iedereen maakte zich uit de voeten toen een dikke zwarte rook zich meester maakte van de aangrenzende kleedkamer. Nu vluchten?, Nee, ik weiger naakt op de Nanjing road terecht te komen. Dan liever een rookvergiftiging of sterven in het fitness harnas. De Chinese medewerkers schreeuwden het uit; "..." geen idee wat ze te vertellen hadden of waar ik heen diende te gaan. Een vreemde gewaarwording; iemand roept "ren voor je leven" in een vreemde taal en het gevolg is dat je dood gaat omdat je hem niet begrijpt.

 

Een ander hoogtepunt speelde zich ook in de kleedkamer af. Een zwaarlijvige man zat naakt op een kruk voor de spiegel zijn haar te föhnen. Iets wat wel vaker voorkomt. Vervolgens staat hij op en richt de föhn langdurig zijn schaamstreek. Ik dacht; toch even stiekem kijken wat daar allemaal aan de hand is. Tot mijn grote verbazing zie ik via de spiegel een enorme bos sluik schaamhaar... Ik wend snel mijn beschaamde blik af. Dan bekruipt me een ander gevoel....ik mis iets? Ik kijk nog eens en inderdaad ik zie alleen schaamhaar, de rest lijkt zich te verschuilen in het donker. Dat westerlingen wat ruimer geschapen zijn dan onze collegae uit het Oosten was me al bekend, dit was de eerste keer dat ik dat ik 'met mijn neus op de feiten werd gedrukt'.


Onderhandelen in China

Posted at 06:21, 29/11/2007

China is een groot land en het is waarschijnlijk niet terecht ze over een kam te scheren als het gaat over de wijze van onderhandelen. Toch meen ik recht te hebben op enige generalisaties die mij zijn opgevallen gedurende afgelopen jaar.

 

1. Het duurt altijd lang

China heeft een korte geschiedenis als het gaat om haar moderne arbeidscultuur. Mensen van boven de 45 hebben geen geschiedenis in een kapitalistisch stelsel en zijn bijvoorbeeld niet gewend de factor 'tijd' mee te wegen als prijselement. Dat betekent dat de leeflijd van je tegenpartij van groot belang is.

 

Een paar voorbeelden;

Een fietsenmaker plakt elke dag banden met een oude vork. De tijdsbesparing die de investering in een bandenlichter hem oplevert is hem niets waard aangezien hij niets anders kan doen in de bespaarde tijd.

 

Wie op hier woont en iets nodig heeft in of om het huis heeft hier ervaring mee. Over de kleine bedragen kan men eindeloos alles proberen om het onderste uit de kan te halen. Voor ons erg vervelend omdat dit spel vermoeiend is en soms om dubbeltjes draait.

Ook nieuwe generaties van professionals in het bedrijfsleven hebben hier moeite mee aangezien de waarde van tijd (het salaris per uur) niet erg hoog is. Dit is een van de redenen dat de Taiwanees erg succesvol is in China, zij weten goed te laveren tussen de Chinese cultuur en hun eigen, Amerikaanse manier van zaken doen.

 

2. Het is moeilijk te bepalen wanneer het einde in zicht is

Vaak is het zo dat je denkt klaar te zijn, een deal te hebben en dat men een dag later het eenvoudig nog eens probeert, bij voorkeur weer startend bij het begin. Soms maak ik mee dat je onderhandelt, voordat een project start over de prijs. Je denkt eruit te zijn en het project begint. De volgende onderhandelings-etappe valt dan halverwege te verwachten en tenslotte, als het plaatje compleet is en het product staat op punt in ‘mass production’ te gaan, wordt nog eens een etappe gestart.

 

3. Het kan niet zonder lunchen of dineren

Afspraken maak je hier niet, zoals in Europa, 3-4 per dag met een ‘broodje Shell’ achter het stuur. Er zijn grofweg twee slots; ochtend met lunch en middag met diner en eventueel Karaoke. Het enige verschil is dat er ‘s-avonds stevig gedronken moet worden. Gedurende de diners wordt het respect voor elkaar vergroot en wordt nog maar eens duidelijk wie het voor het zeggen heeft. Dat laatste wordt onderstreept door de plaats die je aan tafel hebt toegewezen gekregen. De belangrijkste mensen naast elkaar en de rest in volgorde van belangrijkheid er omheen. 

------------------------------------------------

Verkeerde signalen

Toen ik nog voor Philips in China kwam om met een OEM manufactorer (iemand die een product maakt voor Philips op basis van specificaties van Philips) wisten we zeker dat we met de goede partij aan tafel zaten. Ondanks alle drukte in de fabriek liet een van de managers weten dat in een reorganisatie een aantal mensen hun baan zouden gaan verliezen. (In gewoon Chinees; de standaard 2 jaar contracten van arbeiders worden niet verlengd). Zelf bij Philips doof geslagen met reorganisaties over de jaren heen dachten we dat de westerse management cultuur hier als eerste ging doordringen, een sleutel tot succes! Natuurlijk was dit enorme flauwekul en bleek achteraf slechts een glad Taiwanees verhaal om ons te paaien!  

------------------------------------------------

4. Financiering blijft ondoorzichtig

Bankdrops, payment days, deposits, guaranteed orders, LC’s. Allemaal komen ze voorbij om betalingen zo ver mogelijk uit te stellen. Toch zijn Chinezen eraan gewend geraakt dat vooraf betaald wordt. Men vertrouwd namelijk zelfs de eigen ouders niet als het om geld gaat (er worden letterlijk regelmatig kinderen verkocht door ouders of familieleden). Dit is met name voor internet winkels en grote creditcard maatschappijen een moeilijke situatie. Zelfs als je ‘droppoints’ hebt is het nog niet zeker dat klanten de bestelde producten afnemen.

Voor ons in NXP betekent dit bijvoorbeeld dat we met veel kleine producenten die samen een groot deel van de markt voor televisie in handen hebben, geen zaken kunnen doen. In dat segment van de markt heb je distributeurs nodig die “de familie van de fabriekseigenaren kennen” om betalingen te garanderen.

 

5. Een contract is een stapel papier

Het rechtssysteem wijkt nogal af van het onze. Met name twee juridische elementen ontbreken; het faillissement recht en het principe van persoonlijke aansprakelijkheid. Als die twee geen effect sorteren wat is dan het nut van een contract? Toch is een contract nodig al was het alleen maar om het aantal variabelen die van belang zijn te benoemen. Met name de kwaliteit van producten kent in China vele variaties. Op alles wordt bespaard tot het echt niet meer kan. Dit gebeurt voor de ondertekening van het contract en dan zijn we er blij mee. Maar het gaat gewoon door na de ondertekening en dat is minder leuk. Verchroomde fietsen die na 2 maanden roesten duiden op besparing van duur zink in het verchromings proces; iets dat wij ons niet kunnen voorstellen voordat je hier begint en vervelend als je het zinkpercentage in dit proces niet tevoren hebt afgesproken.

 

Maar er is toch gewoon een rechtssysteem in China?

De meeste bedrijven doen alles om dat te omzeilen. Danone verkocht zelfs liever haar zeer winstgevende belang in een joint venture met een Chinese zuivelproducent. De Chinese partner weigerde te stoppen met het gebruiken van Danone recepten in een dochterbedrijf dat de producten zelfstandig naar de markt bracht.

Ik gebruik zelf contracten voor het verdiepen van de persoonlijke banden en het realiseren van een win-win situatie. Je gaat beter begrijpen wat belangrijk is voor je partner en kan hem nog eens duidelijk maken wat ons belangrijk is. En tenslotte; een diner, een 'signing ceremonie' waarna je aan het werk kunt.

 

Het is al veel vaker gezegd; geduld, een lange adem en wees zeer voorzichtig….


Venture Capital voor en door China

Posted at 06:21, 29/11/2007

Bloomberg.com: De Chinese overheid heeft in Mei 2007 drie miljard dollar geïnvesteerd in Blackstone, een van de grootste venture capital investors in de USA.

Een kort bericht waaraan aanvankelijk weinig aandacht is besteed totdat het Amerikaanse congres vragen begon te stellen over de wenselijkheid van deze ‘economische infiltratie’. We hebben eerder kunnen lezen dat de Saoudies een miljarden bod hebben gedaan op een groep die eigenaar is van veel Amerikaanse havenactiviteiten. Nu was het antwoord eenduidig nee, niet doen, niet wenselijk dat de Arabieren (lees moslims) inzicht en controle krijgen over belangrijke infrastructuur en zich te allen tijde toegang kunnen verschaffen tot de Verenigde Staten. Waarom deze berichten in een artikel bij elkaar? In het geval van de Chinezen zijn er enkele belangrijke drijfveren die Amerika onderstreept.

 

  1. Ze hebben de Amerikaanse economie in de greep omdat het de dollarkoers kan maken/breken
  2. De Chinese motieven worden niet geducht in het licht van mondiale politieke belangen
  3. China is nog steeds een gesloten economie. Na de transactie zijn ongetwijfeld weer meer Amerikaanse bedrijven in staat gesteld zich vrijer te bewegen op een voor Amerika interessante Chinese markt.

Waarom wil China eigenlijk toegang tot de boardroom van een vooraanstaande venture kapitalist?

De Chinese overheid is verreweg de grootste venture kapitalist in de wereld. Ze sponsort bedrijven met tax-breaks, financiële injecties, universiteitsprogramma’s, office space, tax free zones en orders. Dit gebeurt op lokaal, provinciaal en nationaal niveau. Met het meten van de voortgang van al dit subsidiegeweld is het pover gesteld. China heeft echter ook hier een lange termijn visie. De investeringen zijn voornamelijk in kennis en leveren in elk geval werkgelegenheid op. Beide zijn belangrijker dan het Amerikaanse ‘return-on-investment’ op korte termijn. Iedere persoon aan het werk is er een en kennis blijft in de Chinese hoofden en komt in geval van faillissement dus wel weer elders terecht.

------------------------------------------------

Kritiek van de kleine belegger

Overigens ziet de beleggende overheid nu een kritische burger opstaan. Op de belegging in Blackstone is vreselijk afgeschreven sinds de Chinese bemoeienis. Beleggen is Hot in China en rendement maken belangrijker dan eten. Dat de overheid hier een groot verlies maakt op haar investering gaat dan ook niet aan de publieke aandacht voorbij. Op enkele blogs valt te lezen “of de overheid de zuur verdiende dollars niet wil verkwanselen met beleggingsavonturen.”

------------------------------------------------

Onlangs sprak ik met een Chinese Venture kapitalist’ J.Y.Chen. Een professor aan een van de Universiteiten van Sjanghai (de stad heeft er zo’n 40 en veel van de ondernemers met wie ik zaken doe in China zijn voormalige hoogleraren die besloten hebben hun kennis te gelde te maken). Deze zeer bescheiden maar slimme man beoordeelt investeringsvoorstellen en was de sleutel tot en investering van 2 miljoen RMB (EUR 200.000) in een bedrijf dat hotel TV combineert met andere services voor gasten via een set-top-box. Ik vroeg hem hoe hij bedrijven selecteert en hoe hij aankijkt tegen de grote Amerikaanse venture capitalist’s.

Allereerst is van belang dat het bedrijf waarin geïnvesteerd wordt gelieerd is aan bepaalde universiteits programma’s. Dit wil zeggen dat het bedrijf over een batterij gratis studenten beschikt als integraal onderdeel van zijn R&D afdeling. Het bedrijf is tevens gehuisvesd op een campus die eigendom is van de Universiteit waar allerlei start-ups resideren. Vervolgens gaat de kandidaat bij de kapitaal injectie een contract aan dat hem verbiedt in handen te vallen van buitenlandse investeerders. Reden voor deze aanpak ligt in het idee om deze start-up’s met hun producten en patenten te behouden voor, een nog op te richten, Chinese Nasdaq, een aandelen-beurs voor met name technologie bedrijven naar Amerikaans voorbeeld.

Hoe wordt zo’n start-up vervolgens gevolgd om de voortgang van de investering in de gaten te houden?

Dat zou gebeuren in regelmatige reviews, waarbij hij zeer streng opkeek boven zijn bril alsof hij me wilde laten zien dat hij daar persoonlijk op toeziet als een vader op zijn kinderen. In een land dat niet uitblinkt in het toepassen van internationale accounting standards, en waar buitenlandse investeerders miljarden hebben zien weg stromen in onoverzichtelijke boekhoudpraktijken en creatief ondernemerschap, lijkt hier de boardroom toegang in Silverlake van groot belang. De Amerikanen zijn meesters in het inzichtelijk maken van de waarde van individuele bedrijfs onderdelen en het focussen op waardetoevoeging zodat later geoogst kan worden.

De Chinezen zullen ook hier snelle leerlingen blijken te zijn.

Shenzhen en Guangzhou; de consumenten electronica fabriek voor de wereld

Posted at 06:30, 28/11/2007

Enkele jaren geleden was ik in Shenzhen voor een business review met onze Chinese partner. Een productie bedrijf dat ongeveer 1 miljoen satelliet ontvangers produceerde voor de Europese markt. Ondanks de heffing van 14% voor dit soort producten die Europa aan China oplegt wist men in de laatste 3 jaar de productie te verdubbelen. De fabriek bestaat uit enkele fabrieksgebouwen die altijd 2 verdiepingen hebben en meteen daarnaast de dormitoria. Hier wonen de werknemers die voor een contractperiode van 2 jaar huis en haard verlaten. Elk overuur dat ze kunnen maken betekent dat ze anderhalf uur eerder terug naar huis kunnen.

-----------------------------------------

Een van de vele anekdotes is die van de vrouw die door haar man gebeld werd, Hij liet weten dat hij haar miste en keek uit naar haar thuiskomst. De vrouw liet hem daarop weten dat hij haar nooit mocht bellen en het geld beter kon besteden.

----------------------------------------

Shenzhen heeft nog steeds een speciale belasting status in Zuid China. Dat is de reden dat er tot vandaag een hoog hek om de stad staat met verschillende grote toegangspoorten. De reden voor deze status vindt zijn oorsprong echter niet in belastingvoordelen maar in de bedreiging die de mensen in Shenzhen vormen voor het economisch aantrekkelijke HongKong. Chairman Deng gaf hoogstpersoonlijk het groene licht voor de ontwikkeling van Zuid China maar moest wel een massale volksverplaatsing zien te voorkomen. Nog steeds is er geen sprake van vrij verkeer tussen de steden en heeft HongKong haar status aparte met eigen wetten en een eigen munteenheid. Wel is er veel wisselwerking tussen de steden waarbij in HongKong producten bedacht worden die door zusterbedrijven in Shenzhen gemaakt worden.

 

Nu was ik onlangs in deze stad voor besprekingen met een van de bedrijven die onze chipsets afnemen. Het gesprek speelde zich af in het nieuwe technologie park, een soort campus die nog het best te vergelijken is met de silicon valey in California. Ultra moderne gebouwen, starbucks afgewisseld met prachtige parkjes en bloemencorso’s. Cisco, IBM, Levono hebben hier hun kantoren met de Chinese merknamen Huawei, TCL, Skyworth als hun buren. Het gemeentehuis staat in het civic center, een ultra modern gebouw in een prachtige omgeving waar vele Europese steden een puntje aan kunnen zuigen.

 

De burgermeester van Shenzhen is niet langer meer op zoek naar de volgende productie site (landinwaarts verplaatst en nu te vinden in Guangzhou, ook weer voorzien van een ultra modern vluchthaven). Deze laten zich over het algemeen beschrijven door een twee verdiepingen hoog gebouw met ernaast enkele dormitoria waar werknemers die voor twee jaar gecontracteerd zijn leven. Deze burgervader is op zoek naar high tech ondernemingen die de opgeleide jeugd kan opnemen. De economische randvoorwaarden worden langzaam maar zeker gecreëerd.


Expatriate in dienst van de katholieke kerk in China

Posted at 06:15, 28/11/2007

Terwijl ik in het vliegtuig naar zuid China zat ontmoet ik een zwaarlijvige man naast me. Nu moet u weten dat ‘witneuzen’ in China elkaar altijd even stiekem begroeten. Je bent immers beiden ver van huis en met een missie in het land. Er zijn inmiddels zoveel westerlingen dat een formele groet niet ‘cool’ is. Jij bent hier immers al lang, geïntegreerd en hebt geen behoefte meer aan contact met toeristen en korstondig gestationeerde personen.

Meestal is de eerste vraag wat het is dat je hier bracht en ook nu was dat het geval. De man naast me was priester. Dat treft je niet vaak , zeker niet in het atheïstische China. De man was de gekozen leider van de Steijl gemeenschap in Azië, een groep met origine in Steijl, Duitsland, zo'n 140 jaar geleden gesticht door een Nederlander, de heilig verklaarde Anton Janssen uit Steijl. Na enige tijd vroeg ik brutaal, “hoe ziet uw agenda er eigenlijk uit deze week?”. Bezoeken aan tientallen missies, opleidingsinstituten, de Bisschop van Sjanghai. Overal waar hij kwam, de mis opdragen en in het voorbijgaan tijd vinden voor meditatie en gebed. De man zit 2-3 keer per week in het vliegtuig, heeft een enorme omzet en een gecompliceerd personeelsmanagement. Na selectie stuurt hij broeders naar bepaalde opleidingen of missies ergens in China.

Ik was totaal verast en liet hem weten dat mijn agenda er zeer vergelijkbaar uitziet. Ik vertelde op mijn beurt dat we op 4 locaties groepen engineers hebben en dat ik die regelmatig bezoek, dat ik ook werk aan ontwikkeling van deze mensen en dat we opleidingen voor hen verzorgen. Verder de verantwoordelijkheid voor omzet en kosten; net als hij.

 

Nog interessanter werd het toen hij de geschiedenis van de Steijl groep in China begon te vertellen. Ook hier enkele parallellen; fusies, overnames en concurrentie van de communistische staat. Opbouwen en starten van Steijl communities en het leeglopen ervan, fuseren met andere leeggelopen communes; met andere woorden; de dynamische bedrijfsgeschiedenis van Steijl

 

Uiteindelijk ontdekte ik een belangrijk verschil in onze werelden. Hij adviseerde me een boek van Pearl S.Buck te lezen, een familie saga dat zich in China afspeelt in de 18de eeuw. Ik haastte mij naar de boekenwinkel top40 maar kon het niet vinden. Wat blijkt? Het boek is 76 jaar geleden geschreven, de auteur is de inmiddels gestorven Nobelprijswinnares Pearl S Buck.

 

Toch een verschil gevonden; we gaan verschillend om met het begrip ‘tijd’. ik ben echter bang dat hij het beter doet dan ik.


Ben jij lid van de Communistische Partij?

Posted at 07:57, 26/11/2007

Zelfs de meest rechtdoorzee Nederlander voelt aan dat dit een onderwerp is dat je liever niet openlijk bespreekt. Toch deed zich de gelegenheid voor toen we met het team wat te vieren hadden. Na enkele drankjes in een restaurant in Sjanghai, gedurende het partijcongres, vroeg ik wat mijn medewerkers nu mee hebben gekregen van deze 17de editie. Het gesprek dat erop volgde opende mijn ogen.

“Ja ik ben lid, want waar ik vandaan kom is dat verplicht voor afgestudeerden”, of; “nee, niet meer, ik heb mijn lidmaatschap opgezegd. Hier in Sjanghai is het ook duurder dan in de provincie”. En niet-leden laten me weten dat als ze lid zouden willen worden, ze geen strobreed in de weg gelegd zou worden. Een ballotage en het volgen van introductie cursus is voldoende om toe gelaten te worden tot de communistische partij.

Het draait eigenlijk allemaal om semi-vrijwillige bijeenkomsten die door de lokale besturen worden georganiseerd. Er is sprake van enige sociale controle (“waarom was je er de laatste 3 keer niet?”) en huisbezoek als men vind dat je de kantjes ervan afloopt. De bijeenkomsten blijken langdurige en vooral saaie presentaties te zijn over politieke ontwikkelingen, uitleg over de partijkoers of het laatste congres, de organisatie van vrijwilligerswerk en over de agenda van volgende bijeenkomsten. Carriere maken is een nationale sport en begint in de lokale besturen en bijeenkomsten. Van daaruit gaat het naar stad's en/of provinciale besturen, of weer door via partijfuncties die in bedrijven gedefinieerd zijn, de ladder is vrij lang.

Al met al bleek een minderheid lid te zijn. Een medewerker informeerde zelfs openlijk bij een collega die onlangs zijn lidmaatschap had opgezegd, hoe ook zij haar lidmaatschap zou kunnen beeindigen.

Feit is wel dat in alle bedrijven (staats en privaat) mensen in de top heeft die lid zijn. Een van onze klanten heeft zelfs een ‘duo-CEO-schap’; er zijn 2 directeuren, een die de business runt, de ander die het partijbelang dient. 

Chairman Deng zei, toen hij de economie openstelde naar kapitalisme en de westerse wereld; Communisme en kapitalisme gaan hand in hand; kapitalisme zal het gemiddelde inkomen verviervoudigen, de partij zorgt voor maatschappelijke stabiliteit.    

De minimale voorwaarde is wel dat je de Chinese nationaliteit moet hebben, wat dan weer jammer is.


Zwerver op de loonlijst

Posted at 09:03, 20/11/2007

Verleden week is er in Beijing een zwerver opgepakt, niets opzienbarends. De oude mannen en vrouwen worden naar opvangcentra gebracht en gesommeerd hulp te zoeken en van de straat te blijven. Dit keer betrof het een blinde man uit Nanjing die zijn hand ophield. De politie stelde hem wat vragen en wat bleek?

De man was in dienst van iemand die hem 2 euro per dag gaf en voedsel en onderdak bood. Het opgehaalde geld diende hij in te leveren. Dat doet dan weer meteen denken aan de vreselijke verhalen uit India waar de zwerver maffia kinderen traint en soms verminkt om meer geld op te kunnen halen voor hun ‘verzorgers’.

 

Over het algemeen tref je hier weinig zwervers of bedelaars. Sommigen worden gedoogd, vooral als het gaat om gehandicapten. Dat schijnt je meer recht te geven op een lucratieve bedelplek. Een nieuwe trend is om s-avonds laat rondom populaire uitgaanscentra  je kind voor je te laten bedelen. De werkgever van de blinde man is opgepakt, hem staat een stevige straf te wachten. 

Oom agent op de E-bike


'De Spijker' verliest zijn huis aan een projectontwikkelaar

Posted at 07:59, 20/11/2007

Het laatste huis dat nog niet was opgegeven stond in het midden van het bouwterrein fier overeind. Het was al eens dichtgespijkerd en de beste man moest in de nacht twee lange ladders regelen om zijn huis weer binnen te geraken. De spijker, verwierf bekendheid over de gehele wereld. Dat zal de Chinese overheden een lesje leren dacht iedereen. Om zomaar iedereen op straat te zetten en die leuke charmante “yutongs” op te rollen voor die lelijke woon-, en kantoortorens. Als U nog eens goed naar de foto kijkt ziet u een voorbeeld van die charmate lieve woning-kjes. Ik heb er in Sjanghai nog geen gezien. Aan elkaar gekunstelde doe-het-zelf huisjes die slecht zijn onderhouden, over het algemeen verwaarloosd en gevaarlijk zijn. WC en douche ergens verderop in de straat. De spijker schijnt een nieuw appartement te hebben gekregen, groter dan hij in eerste instantie aangeboden had gekregen. We zullen het echter nooit zeker weten. De spijker staat niet in het telefoonboek en is zich waarschijnlijk nooit bewust geweest van de wereldwijde aandacht.

Wel is de kans groot dat hij nu beschikt over airconditioning en iets meer buren dan voorheen. Wat echter sterk voor hem zal veranderen is de buurtwinkel, het straat restaurant, de groenteboer en andere kenmerken van de straatcultuur in die oude buurten. Veel westerlingen kom je er niet tegen, vaak stoot je je hoofd of erger, je loopt tegen een wasdraad aan die zonder wasgoed tussen twee willekeurige lantaarnpalen is opgehangen. Maar er heerst een zeer gemoedelijke sfeer waarin de mensen elkaar tegemoet schreeuwen en waar ondanks de ogenschijnlijke ellende en vervuiling ook gelachen wordt. Toch verkiezen de meeste mensen een van de vele nieuwbouwflats en hopen dat de overheid hen een aanbod doet voor het verlaten van de woning. Aangezien het bejaardenhuis nog even niet bestaat is het ook wat comfortabeler oud worden zonder tocht, vocht, koude en hitte.

 

Voor de migranten die in de grote steden komen werken is het een minder goede ontwikkeling. Zij zijn illegaal in de steden en leven aan de rand van de samenleving, werken tot ze erbij neervallen en zitten in een uitzichtloze situatie. Ze wonen in bouwvallen of in tijdelijke onderkomens, meestal met het hele gezin in één kamer.

 

Slachtoffers dus van puisant rijke project ontwikkelaars die alles doen om hun rijkdom te verhullen. De logica: In China kun je alleen maar rijk worden als je goede vrienden hebt in de politiek. Eens per jaar wordt de meest corrupte figuur opgehangen om als afschrikwekkend voorbeeld te dienen voor politicie en ondernemers.

Partij van de dieren in China

Posted at 07:55, 20/11/2007

Er zijn niet zoveel mensen die zich bekommeren om het lot van de dieren in China. Op reis in Wuhan, u zult er nog nooit van gehoord hebben, komen we een varkenstransport tegen op de snelweg. Nu moet ik zeggen dat ik me nog niet vaak met de dierenproblematiek heb bezig gehouden, maar dit keer stonden de tranen in mijn ogen. Ik keek recht in de ogen van een varken dat levend, tussen collega's in een open vrachtwagentje, 4 hoog was opgestapeld. Het was niet het enige vrachtautotoje dat we tegenkwamen onderweg van vluchthaven naar de stad…..Ik eet geen varken meer, 2-3 miljard anderen storen zich er niet aan. Iedereen weet dat veel delen van dieren gewoon door mensen gegeten worden in originele samenstelling, zoals; kippenpoten (gemarineerd), oren, maag, vissenkoppen. In Europa doen we daar wat lacherig over. Terwijl we regelmatig hetzelfde eten maar dan in de vorm van ‘Bob de Bouwer‘ nuggets of een frikadel. Kennelijk willen we smaak niet verwarren met herkomst, een interessant gegeven voor antropologen.

Als je ier goed oplet in souvenirshops, vliegvelden en de betere supermarkt kom je regelmatig het eerder beschreven gezicht van het varken tegen. Gemarineerd en vacuümverpakt kijk je recht in de platgedrukte snoet. Kun je leuke grappen mee uithalen op kantoor.

 

Hebben die Chinese varkens ook een varkensleven? Als we kijken naar de dagelijkse kost dan moet het antwoord nee zijn. Ze eten in de omgeving van grote steden hetzelfde als mensen.

De meeste varkenboeren gaan in de late avond door wind en weer (dat is iets extremer dan we gewend zijn in Nederland) langs hun vaste restaurants om etensresten op te halen. Ze worden niet bepaald met egards behandeld en  hebben over het algemeen twee grote tonnen aan weerszijden van hun fiets om het afval in te verzamelen. Met enig gevoel voor acrobatiek fietsen ze scheef, maar in balans naar het volgende adres.

 

Is een vissenleven beter? Over het algemeen kun je stellen dat ze langer in leven blijven. Reden hiervoor is dat een diner in een visrestaurant altijd begint met het aan de tafel tonen van de gekozen spartelende vis in een plastic zakje. Pas dan gaat het beest de pan in. Over het algemeen zien de aquaria er uitstekend uit om uw lust te vergroten. De vis wordt overigens in zijn geheel opgescharreld. Alleen het 'hart' van de visgraat blijft over en wordt met de huid via chopsticks naar binnen gewerkt, waarbij de resten al spugend en slurpend terug op het bord worden geworpen. De laatste lekkernij die ik aan me voorbij liet gaan waren nog levende garnalen die op een bed van sterke drank en ijs werden geserveerd. Ze houden er in elk geval geen kater aan over.

 

Zijn er dan geen dierenactivisten? Toch wel. De lieveling van China is nog altijd de Panda. Als je hele goede relaties met China hebt kun je er een paar kopen, zoals Japan dat onlangs deed. De publiciteit die ermee gepaard gaat kent geen grenzen. De dieren worden bij elke stap gevolgd en met  een persconferentie vergeven. Na enkele weken wordt in een serieuze Chinese krant beweerd dat deze slimme panda’s meertalig zijn. Ze begrijpen immers de woorden ‘eten’ in het Chinees en in het Japans.


De bedrijfskantine in China

Posted at 07:27, 20/11/2007

De meeste Chinezen gebruiken in de ochtend een warme maaltijd. Dat is niet zo vreemd aangezien dit in de meeste Aziatische landen het geval is. De lunch is echter een interessanter fenomeen. In Sjanghai begint de lunch bij 5 RMB, een halve euro. Dan krijg je wat rijst, wat warme spitskool, een verplicht onderdeel van elke maaltijd, met een of ander stukje spek, worst of gekookt vlees. Werk je in een bedrijf dan is er meestal een bedrijfs kantine die nog het meest doet denken aan een eetzaal in een gevangenis. Op metalen plateaus een homp van van alles en nog wat met daarbij twee soorten vlees of vis en een appel.

Mij is aangeraden altijd het lelijkste stuk fruit te kiezen, dat is waarschijnlijk het minst bespoten met chemicaliën.

Er zijn veel goedkope restaurants in de stad. Vanaf EUR2,5 kun je er terecht. Je krijgt een gratis kopje thee en soms een paar stukjes fruit. Een van die restaurants is een fastfood variant op MacD. Hier worden schaaltjes met daarop vlees/saus op een vergelijkbare manier door een groot luik geschoven.

Met een kommetje rijst erbij heb je een 'Menu'. Super-sizen met een glas warm water. De rekening; EUR2. Door al het chaotische geschreeuw ben je echter blij als je bij de counter weg kunt komen met het juiste menu.

Een ander alternatief is ‘de lunchbox’. Je kunt deze met je team bestellen voor enkele weken op rij, of gewoon bij een supermarkt halen. Een prima catering service voor 85 eurocent. Het smaakt uitstekend en de schijf van vijf is er in vertegenwoordigd. Meestal bestel ik er nog een Starbucks cappuccino achteraan die drie keer duurder is dan de lunchbox.

 

Door deze vriendelijke prijzen wordt er op elk niveau met relaties gelunched. Voor 5 piek de man wordt je uitstekend verzorgd en heb je de tijd om de business door te nemen.

Als er wat te vieren valt gaan we met z’n allen om de ‘Lazy Sue’. Grote ronde tafels waarbij 10 tot 12 personen  uitzicht hebben op een draaiende glasplaat met daarop allerlei gerechten. Met een draai ben je in staat de lekkernijen jou kant op te dirigeren. Het menu is natuurlijk vrij uitgebreid hetgeen de reden is dat er af en toe een malse gekookte kippenpoot voorbij komt. Het oude van der Valk adagium; ‘ze eten je arm, ze drinken je rijk’ gaat in China niet op. In de middag wordt er amper iets anders gedroken dan (gratis) thee. In de avond moet het bier onder vermelding van; "gambe" aan de mond gezet worden. De baas wordt geacht iedereen uit te nodigen om zijn glas ad fundum te legen en te laten zien dat ie vooral veel kan drinken.

Eten is ook in China een belangrijk fenomeen.


De Bank, wel even wat anders hier

Posted at 07:09, 20/11/2007

In Nederland hebben we groot vertrouwen in onze banken. Keurige open loketjes en kantoren die er beter uitzien dan je eigen huiskamer. Deze voorkomendheid is een van de redenen dat we een dergelijk groot vertrouwen hebben in onze banken. Zou de bank immers een rommeltje zijn hoe zouden ze dan met je geld omspringen?

Hier in Sjanghai is dat even anders, mijn huiskamer ziet er niet alleen beter uit, het is er schoner en zeker niet zo’n bende als een willekeurig filiaal hier in China. Het enige waar ik jaloers op zou kunnen zijn; overal dikke stapels geld. Bovenop elk bureau liggen er zorgvuldig getelde en verpakte stapels.Tassen vol worden aangeboden maar liggen ook klaar om afgehaald te worden. Er is in China naar ik weet geen groter bankbiljet dan het rode RMB100 briefje dat een waarde heeft van EUR10. Als je dus een auto wil kopen ga je naar de bank en neem je 50.000 biljetten van 100 mee voor een cash betaling als je auto EUR5.000 kost, een paar tassen vol dus. Dus denk je dat mensen dat overmaken naar de dealer…..nee dus. Cash is King.

Voor veel Chinezen is de bank echter nog steeds iets heel nieuws, ik vermoed dat slechts de helft van de Chinezen een rekening heeft. Mijn assistent is zo iemand met een bankrekening. Laatst weer 100RMB ‘gestort’, daar ga je ook voor naar de bank. Hilarisch wordt het ook als voor je twee dames van middelbare leeftijd gaan pinnen. Een heel avontuur. Verwonderde gezichten, het lijkt voor hen wel een soort spelcomputer die ook nog eens tegen hen praat. Alle knoppen worden uitgeprobeerd, verschillende afschriftjes worden met veel ongeloof opgevraagd (gratis papier!). Uiteindelijk hebben ze 10RMB uit de muur gehaald, 1 EURO…

 

Een belangrijke reden voor het aanvragen van een bankrekening is het kopen van aandelen. Een medewerker verzekerde me dat ook in Sjanghai de meest besproken onderwerpen de huizenprijs en de aandelenbeurs zijn. Iedereen wil erin, taxichauffeurs, werksters, allemaal dringen bij weer een nieuwe IPO aan de Shanghai stock exchange. Bij een van de bankfilialen ontstond een enorme vechtpartij, toen onder de lange rij wachtende aspirant aandeelhouders het gerucht de ronde ging dat er niet genoeg aandelen ‘voorradig’ waren! Er moest dus wel sprake zijn van vriendjespolitiek.

 

De snel stijgende koersen leiden tot algehele gekte in een beursklimaat, dat nog nooit tegenslag gekend heeft. Met een overheid die borg staat voor veel dingen in het leven valt dit te begrijpen. Ondertussen gaat elke gespaarde RMB naar de beurs en niet naar schoolboeken, rolstoelen, brillen en andere ‘onzin’.

Verhuizen in China

Posted at 07:09, 20/11/2007

We zijn nogal eens verkast in Nederland Frankrijk en Oostenrijk. Dit keer ging alles echter net even anders. Het begint altijd vrij ontspannen. 2 forse kerels melden zich en vragen om koffie. Lopen wat rond in het huis ter beoordeling van het aantal ‘kub’. Een maat die normale mensen maar zelden gebruiken. Dan worden de arbo voorzieningen getroffen, de lift geïnstalleerd en de boel wordt langzaam maar zeker ingepakt, over het algemeen in 1 a 2 dagen. Bij aankomst van de spullen uit Nederland ging het uitpakken in China deze keer heel anders. 12 kleine mannetjes stonden te popelen om onze spullen uit te laden. Anderhalf uur later klaar. Morgen (zondag) komen er mensen om uw spullen uit te pakken, hoe laat kunnen we komen?

Verbluft werd ik achtergelaten en begon wat orde te scheppen in de chaos. Eerst maar wat door de vorige bewoner achtergelaten spullen weggooien, enkele lege dozen, een oud racket. Even zoeken naar de afvalbakken in deze Chinese compound. Hmn, dan maar op de geur af, een enorme stank inlopen en spullen achterlaten. Natuurlijk weet ik dat in China papier gerecycled wordt door de mannetjes die op hun bakfietsen overal rondrijden en voor een paar centen papier opkopen. Hun irritante belletjes die ze al fietsend voortdurend laten horen verraadt hun komst en maakt ons regelmatig wakker. Nog voor ik me echter uit de voeten kon maken zie ik in een ooghoek een dame uit haar stoel omhoog springen en een sprint inzetten op weg naar….mij. Nee, gelukkig het was haar om de dozen en het racket te doen. Dat was niet de eerste keer dat ik die dame zag. Het was wel de eerste keer dat ik haar zag bewegen. Normaal zit ze in een met ijzerdraadjes aan elkaar geknutselde stoel voor een soort van winkeltje.

-Ons nieuwe huis ;-)

Teruggekomen denk ik, toch maar wat AY’s (werksters) regelen om de boel goed schoon te maken alvorens onze spullen in te ruimen. Ik bel de makelaar en hij zorgt voor 2 dames die op zondag komen helpen, EUR1,5 per uur, iets meer dan het gebruikelijke tarief maar wel vertrouwd. Aangekomen onder begeleiding van de makelaar speelt zich weer een hilarisch toneelstuk af. Een van de dames heeft haar man meegenomen. Ik vermoed dat het drukke gesprek hierover gaat. Ik was immers bereid maar 2 dames te betalen, hoe moest de buit nu verdeeld worden? Ik probeer nog even te vragen wat het onderwerp van gesprek is maar maak geen kans. Er staan 4 mensen ruzie te maken in ons nieuwe huis en ik heb geen idee waar het over gaat. 10 minuten later lijkt het tot een vergelijk te komen. De makelaar en de echtgenoot verlaten het huis en ik vertel wat de bedoeling is. "Liever goed schoonmaken dan snel", laat ik vertalen. Vervolgens laat ik weten wat de volgorde moet zijn zodat ik kan uitpakken. “Meneer ik heb 5 jaar ervaring en u hoeft mij niets te vertellen, maakt u zich geen zorgen” vertelt een van de dappere kleine dames….en begint schoon te maken op een andere plek dan was afgesproken. Al snel besef ik dat schoonmaken in China betekent dat je met een vies vochtig doekje ergens overheen wrijft en dat dat daarmee ‘schoon’ is. Als een scheidsrechter loop ik voortdurend de dames achterna om met mijn door het stof gehaalde vinger te bewijzen dat ze nog wat vergeten zijn. Met de lunch komt de echtgenoot weer opdagen. Hij verzorgt een flesje water (“dom he, terwijl jij hier gewoon water voor ons hebt”) en…begint schoon te maken. Mijn eerste reactie, wat aardig van hem, mijn tweede reactie; dat was toch al schoongemaakt; mijn derde reactie; Och natuurlijk ik begrijp het complot, de echtgenoot wil ook wat verdienen.

Als ondertussen een van de dames zonder wat te zeggen de deur uitloopt en de twee denken dat het huis ‘schoon’ is bedenk ik het ene na het andere klusje. Dat lijkt ingewikkeld voor een man, maar dat valt mee. Ik vertel dat de lamp moet worden schoongemaakt. Als dat voor elkaar is laat ik hem weten dat de lamp ernaast ook vies is. Dat gaat door tot de laatste lamp, deur, kast….. Best vermoeiend.

Kapper zonder schaar

Posted at 07:04, 20/11/2007

Ik fiets al enige tijd door de stad en op weg naar huis passeer ik altijd hetzelfde schimmige kapsalonnetje. Na een aantal keer begonnen me wat merkwaardige dingen op te vallen als ik al fietsend de kapsalon in keek. Door het halverwege gematteerde glas valt al snel op dat de kapsters wel erg korte rokjes dragen. Weer later blijken de dames zich voortdurend op te maken en hun make-up bij te werken. Merkwaardig denk ik, maar ach het is toch een beroep waar het uiterlijk belangrijk is. Toen ik tenslotte er een keer gewoon langsliep begonnen de dames me te bedienen van wel zeer gewillige blikken…..raamprostitutie op zijn chinees; een kapper zonder schaar.

Contract ondertekening op zij Chinees; Signing ceremonie

Posted at 07:04, 20/11/2007

Zakelijk succes in China gaat gepaard met een interessant fenomeen; 'de signing ceremonie'. Alle partijen die een rol spelen in een nieuwe transactie worden uitgenodigd op een feestelijke bijeenkomst voor de ondertekening van de contracten. Ook mijn bedrijf laat graag het gezicht zien bij dergelijke gelegenheden.

De ceremonie wordt door een presentator tegen een rode achtergrond aan elkaar gepraat. Zonder ook maar een woord te begrijpen gaat gedurende zijn introductie van de volgende spreker zijn stem langzaam maar zeker omhoog om, haast buiten adem, uiteindelijk de naam uit te spreken. Een applaus valt de spreker ten deel. De sprekers hebben elk kort de tijd om te vertellen hoe geweldig het product is en hoe ontzettend prettig ze hebben samengewerkt. Het moment suprême; de twee of drie belangrijkste partijen worden naar voren gehaald en achter een rode tafel gezet voor het officiële gedeelte van de ceremonie. De overeenkomst wordt getekend en met veel egards uitgewisseld met een grote glimlach. Er klinkt applaus. Dan wordt mij onverwacht gevraagd de champagne te openen, ik zou dat immers gewend zijn als Europeaan, aldus de presentator en het is ook goed voor de foto's. Als een volleerde ober schenk ik de piramide van Champagne glazen vol en hef het glas met de organiserende ondernemer. ‘Gambe’ klinkt het, een teken dat het glas in een teug geleegd dient te worden. Er wordt nog even een kunstenaar opgetrommeld die zich heeft laten inspireren door de transactie en een aantal schilderingen heeft gemaakt die vervolgens als dank worden aangeboden. Tenslotte opent de presentator het buffet en wenst de aanwezige heren gezondheid toe en spreekt de hoop uit dat de dames gezonde kinderen mogen krijgen!

 


Mijn fiets gestolen in Sjanghai !

Posted at 07:02, 20/11/2007

"Nou en!" hoor ik u denken. Mijn ontzetting was even groot als al die andere keren in Amsterdam. Een nacht buiten met een dik slot in een rustige wijk. De verbazing is echter vooral gebaseerd op het feit dat (kleine) criminaliteit nauwelijks voorkomt. Ik voel me erg veilig in China. Zelfs in onguur aandoende wijken of straten hoef je eigenlijk niet bang te zijn voor geweld of beroving. De grotere straffen zijn natuurlijk geen goede stimulans voor het zetten van een kraakje. De straffen zijn zwaar en leiden ook nog eens tot schande voor je familie. De meest voorkomende vormen van criminaliteit zijn fraude, corruptie en maffiapraktijken. De laatste zijn echter moeilijk op te sporen en komen zelden in de publiciteit omdat er altijd partijleden bij betrokken zijn.

 

Ook hier is het oppassen met de fiets in de verkeerschaos, maar voor die ene 'lange westerse gek' op een fiets heeft men over het algemeen veel respect. De vouwfiets van EUR 20 reed erg lekker en was een soort verdwaal-garantie. Aangezien je in Sjanghai eenvoudig de weg kwijtraakt en nooit meer terugvindt was ik eraan gewend geraakt het ding in een taxi te gooien en me naar huis te laten rijden.

 

De fietsenmarkt in China wordt gedomineerd door enkele fabrikanten. Mijn nieuwe exemplaar, model Omafiets komt van YongJiu. In 2006 werden in China 60 miljoen fietsen gemaakt  (ter vergelijking; Gazelle maakt er 350.000 per jaar). De fiets is duidelijk geïnspireerd op het Nederlandse model en het is tevens het meest populair in China. Na enige uren fietsen heb ik een slag in mijn wiel en is de as ‘doorgedraaid’. Ik vraag om een ander zadel hetgeen morrend wordt aangehoord. Nogal vreemd voor iemand die op een nieuwe fiets zit om EUR1,5 voor een nieuw zadel te verspillen terwijl het oude nog nieuw is.

 

In de steden wordt de omafiets steeds vaker ingeruild voor de vouwfiets omdat die gemakkelijk opgeborgen kan worden in de kleine appartementen. Wanneer je echter een fietsen’winkel’ inloopt blijkt de helft van het aanbod voorzien van elektrische motor. Daar hoef je in China dus geen 65plusser voor te zijn. Voor EUR150 (nee, geen nul vergeten) begin je dus een transport bedrijf met zo'n electrische fiets. Ook elektrische fietsen heb je in het vouw- of mini-model. Het is een zeer efficiënte en goedkope manier om je te verplaatsen in een stad met redelijk goede fiets-stroken en paden. De markt groeit met 80% per jaar. In China worden er dit jaar zo’n 10 miljoen stuks van verkocht.  

 

Wel binnen zetten dus!


Management goeroes in China

Posted at 07:02, 20/11/2007

Op elk willekeurig vliegveld schreeuwen ze je toe op weg naar de gate. De DVD's van management goeroes. De Chinese Gerard Kleisterlee’s die hun publiek de geheimen van hun succes toeschreeuwen. Zoals wel vaker in China is er niet een unieke persoon die dit vanaf zijn katheder doet. Succes wordt onmiddellijk gekopieerd. De leergierige consument kan kiezen uit een groot aantal topmanagers en goeroes die allen een boek en DVD verkopen. Enig waarneembaar  verschil voor ons zijn de mannengezichten die op elk boek anders zijn. De meeste tips lijken meer op bedreigingen dan verantwoord verpakte didactiek. Kwaad en dreigend worden de vingers in de lucht gewezen. Het geeft maar weer aan hoeveel behoefte er is aan kennis, speciaal als die bewezen heeft te leiden naar rijkdom. En rijk wordt je in China als engineer, want alleen technici kunnen fabrieken bouwen en producten verkopen.


Chairman Li

Posted at 07:00, 20/11/2007

U gaat het rijtje Chinese leiders af en denkt;”Li’ die ken ik nie. Dat klopt want Li is mijn chauffeur. Zijn voornaam is te ingewikkeld en ik zal hem nooit kunnen uitspreken. Ik zal u eens kennis laten maken met de beste chauffeur van het HongKou district. Li is 54 jaar oud en heeft een zoon van 28. Wij hebben een chauffeur in dienst omdat het wordt afgeraden zelf te rijden in China. Allereerst is het aanschaffen van een auto geen sinecure en gaat gepaard met enkele vrij grote papier winkels. Als je vervolgens de weg op gaat wordt het gevaarlijk, een aanrijding kan zeer kostbaar worden, de schuldvraag is irrelevant, jij bent immers te gast en dient je zo te gedragen. Een Chinees schadeformulier is meer een boekwerkje, verzekeringen zijn in opkomst maar mensen hebben er nog geen vertrouwen in dat iemand anders betaalt voor jouw schade en andersom is al helemaal vreemd: jij voor anderen betalen?

Dan het autorijden zelf. Dit is in China is nog het best te vergelijken met de eerste bocht na een formule 1 start. Degene die één haar voor de ander rijd heeft voorgang. Verkeerslichten zijn alleen voor rechtdoorgaand verkeer, fietsers worden gediscrimineerd en voetgangers, ja lastig, die  zijn van de laagste soort.

 

Buiten Sjanghai, schijnt het erger te zijn. Dit is ook zeer goed verklaarbaar. Auto’s zijn pas sinds 10 jaar in het straatbeeld en mensen zijn simpelweg niet op de hoogte van verkeersregels en de werking van verkeerslichten. Dit heeft tot gevolg dat je wel eens iemand zou kunnen aanrijden en dan in het Chinees mag uitleggen dat het niet jouw schuld is geweest. Daarom hebben we een chauffeur.

Dit maakt het leven niet veel gemakkelijker aangezien de man geen Engels spreekt en als hij er niet is je op taxi’s bent aangewezen.

Wat me nog het meest bevreemd is dat Chairman Li mij om 9:00 uur op kantoor afzet en vervolgens de parkeergarage inrijd. Om 20:00 uur ’savonds geef ik hem een vrij kort SMS bericht, meestal iets in de zin van; ‘5 min’ en hij staat paraat.Wat de man tussendoor doet is mij totaal vreemd. Als ik hem niet af en toe voor een lunch afspraak nodig zou hebben zou ik hem adviseren een tweede baan te nemen. Hij ziet er wel extreem jong uit voor zijn leeftijd,….jonger dan ik…geen toeval dus. Li is eens uitgeroepen tot beste chauffeur van Luwan, een district in Sjanghai. Hij rijdt al 20 jaar schadevrij in deze chaos een flinke prestatie waarvoor ik hem regelmatig uitvoerig prijs.

Nu de winter is aangebroken heeft hij alle stoelen voorzien van pluche stoelhoezen uit de roze serie van Snoopy, lekker warm.

De rijstijl van Li is echter zeer irritant. Zoals al zijn collega’s heeft hij de beide handen niet op 10 voor 2 op het stuur maar stuurt met een hand en heeft de ander op de toeter. Die toeter zorgt ervoor dat het concentratieniveau in China 10% lager is dan in andere landen. Nooit stilte, altijd het getoeter dat overal bovenuit lijkt te komen. Toeterbestendig dubbelglas, dat moet een gat in de markt zijn!

Maar de Chairman hier op aanspreken, nee dat zou het einde van onze goede relatie betekenen. Ik zou immers zijn professionaliteit betwijfelen en hem diep krenken. Daar gaan we ons dus gewoon doorheen slaan.


Business ethiek in China?

Posted at 07:19, 16/10/2007

De laatste maanden is er veel te doen over de product-recalls uit China. Waar veel mensen denken dat het begon met de speelgoedgigant Mattel die de met lood beschilderde poppen heeft moeten terughalen heeft het mis.

Het is waarschijnlijk begonnen met een container Perrier water die door de Chinese autoriteiten is teruggestuurd naar Frankrijk met de boodschap: Er zitten teveel bacteriën in dit water, meer dan wettelijk toegestaan in China. De Fransen waren goed van slag. Het duurste en bekendste exclusieve water in de wereld is niet goed genoeg voor de Chinese consument? Nee, dus en Perrier begint gestaag marktaandeel te verliezen, zelfs onder de meest merkbewuste Chinese yup.

Daarna pas begon de pers verhalen te publiceren die met voedsel misstanden te maken hadden. Het Chinese flessenwater bleek eigenlijk vaak uit de gewone kraan te komen, Er werd tandpasta gevonden met verkeerde ongezonde bestanddelen erin (Tandpasta slik je toch niet door?... probeerde men zich nog te verdedigen). De gebruikte verf op de Mattel Disney poppen werd door de beste vriend van de fabriekseigenaar geleverd. De man leeft inmiddels niet meer. Evenmin als het hoofd van de organisatie die medicijnen toelaat op de Chinese markt. Hij werd beschuldigd en ter dood veroordeeld wegens corruptie.

 

Het meest schreinende verhaal in deze serie is echter het schandaal rond de babyvoeding geweest.

Stel je voor dat je een fabriek eigenaar bent, 6 dagen per week werkt en een van de meest vooraanstaande en de welvarende mannen in de gemeenschap bent. Je droomt de Olvarit-man van het oosten te worden met heerlijke babyhapjes.

Dan komt er een accountmanager van een glycerinefabriek binnenlopen. Leuke snelle gast die vertelt dat enkele van je concurrenten zijn product gebruiken als goedkoop ingrediënt voor vergelijkbare babyhapjes; ‘Het verschil is niet te proeven” laat je productmanager nog weten.

200 gestorven baby’s later begint het te dagen. Jij hebt alles verloren en pleegt zelfmoord.

 

Is China arm aan bedrijfsethiek? China heeft sinds de Ming dynastie een eer hoog te houden als het gaat om cultuur en traditionele normen en waarden. Hoe heeft het zover kunnen komen dat onze fabriekseigenaar ter zelfverrijking bereid is vervuild babyvoedsel te verkopen? In Nederland noemen wij dat ‘de graaicultuur’. De mogelijkheden voor uitzonderlijke rijkdom zoals wij die kennen en accepteren is nog niet binnen bereik voor Chinezen. (Van de 946 miljardairs op de Forbes ranking komen er slechts 20 uit China.) Door het grote verschil tussen rijk en arm is het echter relatief eenvoudig heel veel rijker te zijn dan Jan modaal. Dit pas sinds 20 jaar met een ongekende vrijheid door het ontbreken van regelgeving en handhaving die niet in staat het tempo van economische groei bij te houden. Inmiddels beginnen Europese consumentenorganisaties wakker te worden.

Dan terug naar verantwoordelijkheden. Moeten we de vinger wijzen naar China of naar Mattel? Ik werk in de consumentenelektronica industrie. Certificering van fabrieken, controle van de leeftijden van werknemers, steekproeven, TUV testen, controles door derden. Alles kan en wordt uit de kast gehaald om te zorgen dat producten veilig zijn. Dat is echter niet goedkoop en Mattel heeft er kennelijk op bespaard. Loodscanners zijn bijvoorbeeld handzame apparaten die je gewoon langs een pallet haalt om lood op te sporen in producten, iets wat Mattel kennelijk verzuimd heeft te doen met als gevolg dat er teveel lood in de gebruikte verf voor poppen is aangetroffen door Amerikaanse instanties.

Consumenten moeten dus beter worden beschermd tegen bedrijven die slechte of geen controle uitoefenen op producten die in de markt worden gegooid tegen onwerkelijk lage prijzen. De (juridische) verantwoordelijkheid ligt altijd bij degene die het product in de markt verkoopt aan eindgebruikers, nooit bij de contractmanufactorers. 

Dan zijn er nog grote verschillen over wat veilig is in China en wat veilig betekent in Nederland. Er rijden hier 100 miljoen scooters rond, het meest geliefde en betaalbare vervoersmiddel. Een fatsoenlijke bromfiets helm kun je echter nergens krijgen, daar is geen regel voor noch behoefte aan. Toch voelt een Chinees zich veilig na aanschaf van een soort plastic baseball petje. Definities van veiligheidsnormen zijn dus niet een globaal gegeven.

 

Zolang de productiekosten minder dan de helft van de winkelprijs vormen zal de productaansprakelijkheid in het westen liggen, daar waar men echt puisant rijk kan worden.